Serçe Kuşu Hakkında Bilgi? Özellikleri Nelerdir?

Omurgalı hayvanlardan kuşlar sınıfının ötücükuşlar takımının özötücüler üstfamilyasından bir familyası (Ploceidae). 11-17 cm. uzunluğunda küçük kuşlardır. Eşeyler aynı cins içinde bile benzer veya farklı olabilirler. Türlerin çoğunda parlak renkler görülmez. Kahverengi, kestane rengi, gri, siyah ve beyaz karışımı renklerde olurlar.

Yalnız altın serçe (Passer luteus), adından da anlaşılacağı gibi sarıdır. Serçegillerden Passer cinsinin 15 türü vardır. İnsanlara yakın çevrelerde yaşarlar.

Ev serçesi (Passer domesticus) doğal bir çevrede yaşamayan tek kuştur; İspanyol serçesi ya da bataklık serçesi (Passer hispaniolensis) adlı türden geldiği, belki de 10000 yıldan beri insanlara yakın yaşadığı sanılmaktadır. Passer türlerinin yaşadıkları bitki örtüsü çöllerden, tropikal ormanlara kadar değişebilir.

Evserçesi Kuzey Kutup dairesinden Kızıldeniz kıyılarına kadar yayılmıştır. Passer türleri dağlarda yaşamazlar. Dağlık bölgeler Petronia cinsi kaya serçelerinin yaşama alanlarıdır.

Dağ serçesi (Passer montanus) ağaç oyuklarında yuva yapar. Yuvalarını ancak bu tip oyukların bulunduğu yerlerde kurduğundan sürüler ya da topluluklar halinde bulunmayabilirler.

Kestane serçesi (Passer eminibey) başka serçelerin yuvalarına zorla yerleşir ve bu nedenle koloni halinde yaşadığı görülür. Serçelerin gösterileri dokumacı kuşlarınkine benzer. Erkek kuş yuvanın yanında oturarak öter ve yuvanın yerini belli eder. Dişi kuş bu ötüşe gelir; eğer uyuşurlarsa bir çift oluştururlar. Böyle çiftler haline gelme, üreme mevsiminden çok önce başlar.

Erkek kestane serçesi, ele geçirdiği yuva üzerinde, Ploceus cinsi dokumacı kuşlarının kuyruk titretmelerine benzeyen hareketlerle bir gösteri yapar. Öbür serçe türlerinde, çiftler oluştuktan, yuvanın yeri saptandıktan sonra, yuvayı her iki eşey birlikte yaparlar.

Oysa dokumacı kuşlarında yuvayı erkek kuş yapar ve öterek dişiyi çağırır. Ev serçesinin Anas cinsi ördeklerdeki kovalamaca uçuşlarını andıran bir eşeysel gösterisi vardır. Birkaç erkek, bir dişiyi kovalayarak çevresinde uçarlar. Sonunda hep birlikte çalılığa konarlar ve erkekler dişinin çevresinde öterek hoplarlar.

Ancak bu gösteri bütün erkeklerin değil, yalnız bir erkek serçenin dişiyle çiftleşmesiyle sonuçlanır. Genel olarak bütün serçeler monogamdır, fakat evserçesinde iki erkekli örneklere de rastlanır. Ağaç serçesinde ise bir dişinin kuluçkaya yatırdığı yumurtalarının iki erkek tarafından döllendiği saptanmıştır. Bu erkeklerden sadece biri yuvanın yapımına yardım etmiştir; bu nedenle yavruyu o besler.

Ev serçesinde monogami, sadece bir üreme mevsiminde geçerli olur; ondan sonraki mevsimde komşu çiftler aralarında eş değiştirirler. Passer ve Petronia türleri genellikle oyuklarda, yarıklarda, binalarda, özellikle Passer türlerinin birçoğu ise ağaçların üstünde ve sarmaşıklarda yuva yaparlar. Bu yuvalar kuru otlardan yapılmış, yan taraflarında giriş deliği bulunan düzensiz yuvarlaklardır. İçi tüylerle kaplıdır.

Tropikal türlerin kuluçkaya yatırdıkları yumurta sayısı, ılıman bölgelerdekilerden daha azdır. Tropikal bölgelerdeki serçeler 2-4 yumurta yaparken, diğerleri 3-7, hatta 8 yumurta yaparlar. Beyaz yumurtalar kahverengi beneklidirler. Türler içinde en fazla incelenen ağaç ve evserçelerinin kuluçka devreleri ancak 11-12 gün sürer.

Yavrular genellikle yumurtadan çıktıktan 11 ya da 15-17 gün sonra yuvadan ayrılırlar. Bu nedenle, Avrupa’da yaşayanlar yaz mevsimi boyunca birkaç kez yavrulayabilirler. Tropikal bölgelerde yaşayan türlerin bir kez yavruladıkları sanılmaktadır. Ancak bu bölgelerde yaşayanların üreme zamanlarının saptanmasındaki güçlük, bu zamanın yağışlara bağlı olarak değişiklik göstermesinden ileri gelmektedir.

Serçeler üreme mevsiminden sonra sürü halinde yaşamaya ve ürünlere zarar vermeye başlarlar. Güney Rusya ve kuzey Hindistan’daki bataklık serçesi, büyük sürüler halinde yaşar. Uzakdoğu’da yaygın olan ağaç serçesi başka tohum yiyicilerle birleşerek pirinç tarlalarını yağma eder.

Altın serçe Afrika’nın çeşitli bölgelerinde pirinç tarlalarına zarar verir. İngiltere’de yaşayan evcil serçeler buğday tarlalarına büyük sürüler halinde konarlarsa da, çoğunlukla tahılları değil yaban otlarını ve ürünlerin toplanması sırasında yere dökülen tohumları yerler.

Evserçesi dünyanın en iyi bilinen kuşudur. Bu tür Ortadoğuda tarımın yaygınlaşması sonucu insanlara yaklaşmaya başlamıştır. Evserçeleri sonradan götürülmüş oldukları halde, bugün Güney Amerika, Avustralya, Yeni Zeland ve güney Afrika’da çok sayıda bulunmaktadırlar.

Hindistan ırkı doğuya, Asya’ya doğru yayılmakta ve buralarda ağaç serçesinin yerini almaktadır. Akdeniz havzasında evserçesi ile bu serçenin atası olduğu kabul edilen bataklık serçesi birbirlerinden ayrılmamaktadır. İspanya ve Yunanistan’da ayrı türler halinde yaşayan bu kuşlar kuzey Afrika’nın bazı bölgelerinde aralarında çiftleşmekte ve üremektedirler.

İtalya’da bu bir arada yaşamanın sonucu olan bir melez kuş ortaya çıkmıştır. Buna İtalyan serçesi adı verilir. İki ayrı türün özelliklerini taşıyan İtalyan serçesi, kuzeyde evserçesine, güneye inildikçe de bataklık-serçesine benzemektedir.

Serçe Kuşu Hakkında Bilgi? Özellikleri Nelerdir?” için bir yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.