Kızılcık Nerede Yetişir? Nasıl Tüketilmeli? Faydaları Nelerdir?


Anavatanı Asya, Ön Asya, Güney Avrupa’dır. Kızılcık insanlığın tanıdığı en eski gıda maddelerindendir. Kuzey İtalya ve İsviçre’de yapılan kazılarda 5000 yıl öncesine ait meyve çekirdekleri bulunmuştur.

Hippokrates bitkinin kaynatılmış yapraklarını mide hastalıklarında uygulamıştır. Dioskorides sert bir ağacının olduğunu, olgunlaşınca kırmızılaşan ve zeytine benzeyen meyveleri olduğunu ve tedavi maddesi olarak kullanıldığını yazmıştır. Plinius erkek kızılcık ağacının sert, dişi kızılcık ağacının ise yumuşak, süngerimsi olduğunu, meyvesinden yararlanmak için yetiştirildiğini yazmış, tıbbi özelliklerine de yer vermiştir.

Erkek kızılcık ağacı sertliği nedeniyle birçok efsanede de yer almıştır. Roma’nın kuruluş efsanesinde Remus ve Romulus kardeşlerin şehrin sınırını ucu kızılcık ağacından yapılmış okla çizdikleri anlatılmaktadır Romalı şair Virgil mızrak saplarının kızılcık ağacından yapıldığını yazmıştır.

Tıbbi Nitelikleri: Büzücü, güçlendirici, iştah açıcı, mikrop öldürücü, safra ve idrar söktürücü, sindirimi ve kan üretimini destekleyici.

Kullanıldığı Yerler: Gut hastalığı, böbrek taşları, cilt hastalıkları, nekahet dönemi, mide bağırsak bozuklukları, dizanteri, iskorbüt, tifüs. Birinci Dünya Savaşı’nda Rus ordusunda görülen iskorbüt hastalığı kızılcık meyvesiyle tedavi edilmiştir.

Botanik: Kızılcık ağacı çok yavaş büyür ve 100 yıl Yaşar, 8-10 yıl sonra ilk meyvesini verir. Çok güneşli, kireçli, hafif nemli yerleri sever. Yetiştiği toprak yönünden yetingen olan kızılcık kuraklığa dayanıklıdır. Yabani kızılcık ağacıyla 1500 m’ye kadar karşılaşılır. Boyu çoğunlukla yetiştiği yere ve toprağa göre 3-5 m arasında değişir, ancak 9 m’ye kadar uzayabilir. Ağaç kabuğu düz, parlak, grimsi yeşildir. 8 cm boyundaki yapraklar yumurta biçimlidir, uçları sivridir. Yetiştiği yerin iklimine göre şubat nisan aylarında, sarı küçük çiçekler açar. Zeytin benzeyen meyveler parlak kırmızıdır. Tam olgunlaşan meyveler siyahımsı kırmızı bir renk alır. Kısa süre sonra da dökülürler.

Ülkemizde iki türü yetişmektedir: Cornus Mas L. (erkek kızılcık) ve Cornus Sanguinea L. (dişi kızılcık). Dişi lazılağın üç alt türü vardır: C. Sanguinea L. Subsp. Sanguinea, C. Sanguinea L. Subsp. Australis, C. Sanguinea L. Subsp. Cilicia.

Nelerinden Yararlanılır: Meyvesinden, ağaç kabuğundan ve yapraklarından yararlanılır.

Toplanması ve Saklanması: Meyveler sonbaharda tam olgunlaştıktan sonra toplanır.

Kokusu ve Tadı: Olgun meyveler ekşimsi tatlıdır. Kendine özgü aromalı bir kokusu vardır.

Yan Etkileri: Herhangi bir yan etkisi yoktur.

Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:

Meyve suyu: Çekirdekleri çıkarılan meyveler 24 saat suda yatır, yumuşaması sağlanır ve preslenir. içine ağız tadına göre birkaç damla limon suyu ve şeker karıştırılır. Uzun süre bekletilmeden soğuk olarak içilir. Eğer meyve suyu uzun süre saklanacaksa pastörize edilmelidir.

Meyve özü: 50 g meyve 1 litre suda 25 dk kaynatılır, 100-150 g şeker eklenerek süzülür.

Ağaç kabuğu özü: 50 g ağaç kabuğu 1 litre suda 30 dk kaynatılır, 100 g şeker karıştırılır, süzülür. Her iki özden de yemeklerden önce soğuk bir çay fincanı içilir. Ekşimsi öz canlandırıcıdır.

İçindeki Bazı Maddeler: Su (%76-84), karbonhidratlar, şeker (fruktoz, glikoz, sakkaroz), albümin, organik asitler, pektin, madeni tuzlar (demir, fosfor, kalsiyum, magnezyum, potasyum), selüloz, vitaminler (C, B1, B2, P, kasten), tanen. 100 g meyve 318 kj’dir.

Bazı Öneriler:

Akne: Kızılcık meyve suyu özü 100 ml Yulaf un 100 g Çok iyi karıştırılarak yüze sürülür, 30 dk bırakılır ve ılık suyla yıkanır.

Ateş Düşürücü: Kızılcık meyve suyu Meyve suyu bire bir oranda maden suyuyla karıştırılarak içilir.

Diş Eti İltihaplanması: Kızılcık ağaç kabuğu özü Ağız 3-5 gün boyunca özle her gün 3-4 kere, çalkalanır.

Şirpençe: Kızılcık ağaç kabuğu özü 50 ml Yulaf un 50 g iyi karıştırılır, sirpençenin üstüne bağlanır. Günde 2 kere yenilenir. Tedavi şirpençe geçinceye dek sürdürülür.

Kısa Açıklamalar:

> Kızılcığın dizanteri basili ve tifüse neden olan riketsiayı öldürücü özelliği vardır. Bu özelliği içindeki fitonsidden kaynaklanmaktadır.

> Meyvede yüksek oranda bulunan meyve asitleri böbrek taşları üzerinde etkili olur.

> Meyvede yüksek oranda demir vardır, anemi tedavisi için önemlidir.

> Mide, bağırsak bozukluklarında kızılcık özü ve yabani armut karışımıyla olumlu sonuçlar alındığı ileri sürülmektedir.

> Meyvesinden marmelat yapılmaktadır.


0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.